Leiden, een stad om heerlijk in te verdwalen …

Leiden is een universiteitsstad, een authentieke stad ook met toffe huisjes, idyllische brugjes en binnenhofjes. Kortom een charmante stad om heerlijk in te verdwalen. Het is ook de plek waar Rembrandt werd geboren. Doordat Leiden vrij compact is, kan je het perfect al wandelend ontdekken. Genoeg argumenten om deze bestemming op je agenda te plaatsen en er een weekendje op uit te trekken.

Wij verkenden de stad grotendeels te voet, hoewel we ook tweemaal op de bootjes plaatsnamen. En inderdaad, zo’n rondvaart over de Leidse grachten laat je de stad van een hele andere kant zien. De toeristische dienst maant alle bezoekers aan om tevens een fiets te huren en tegelijkertijd het hinterland te verkennen, tot aan de kust (Noordwijk en Katwijk) en het Groene Hart van de Bollenstreek.

 

Stadswandelingen: ideaal om Leiden te verkennen

Op onze eerste dag kozen we voor een stadswandeling. Tussen april en november kan je daarop dagelijks intekenen, tijdens de winter enkel in het weekend. Je kan bijvoorbeeld in de voetsporen stappen van de jonge Rembrandt of je kan – zoals wij deden – de Vlaamse en Waalse immigranten volgen die hier eind 16e eeuw neerstreken.

Wie de geschiedenis van de Lage Landen een beetje kent, weet dat Leiden in de 16e eeuw de kant van de opstandelingen koos tegen de Spanjaarden (en dus tegen de Spaanse vorst Philips II). De Spanjaarden probeerden tevergeefs om Leiden te heroveren. Maandenlang werd de stad omsingeld en belegerd. Op drie oktober 1574 werd de stad ontzet door de Watergeuzen. Een derde van de bevolking was ondertussen gestorven van honger en ontbering. Tot op vandaag wordt dit herdacht. Elk jaar is er op 2 en 3 oktober een groot volksfeest. Uit dankbaarheid voor hun moed schonk Willem van Oranje (grondlegger van Nederland) de stad een universiteit die onderdak vond in het – toen leegstaande – Witte Nonnenklooster. Leiden was toen zo verarmd dat arbeiders – vluchtelingen uit de Vlaamse lakenindustrie – met open armen werden ontvangen. Eind 16e eeuw vestigde zich ook een groepje Walen in Leiden. Het waren protestanten die om geloofsredenen vluchtten. De komst van al deze immigranten zorgde ervoor dat Leiden in de 17e eeuw een gouden tijd doormaakte.

 

Een goed bewaarde oude stad

In de Middeleeuwen was Leiden een grote en belangrijke stad. Maar vanaf 1500 kreeg de stad het lastig. Na de reformatie kwam ze in de 17e eeuw terug tot bloei. En dit is de stad die je ziet als je er rondloopt. Zoals in de tijd van Rembrandt, toen hij er als jonge kerel rondliep, zo ziet het centrum er vandaag nog uit. Er is weinig veranderd. Het is een stad met lage brugjes, kleine pleinen, drijvende terrassen (!) en charmante binnenhofjes. Waarom de stad zo authentiek bleef? Na de Gouden Eeuw verzandde de stad in een economisch moeras. De bevolking daalde. Er werd weinig gebouwd en verbouwd en het oude centrum uit de 17e eeuw bleef grotendeels bewaard.

Onze pittige Nederlandse gids Annette Albers-Westerhof die de wandeling met ons maakt, spreekt bezield over haar stad en de Vlaamse immigranten die een serieuze bijdrage leverden. Ze vertelt uitvoerig over de professoren Gomarus (Brugge) en Clusius (Arras), over de Brugse ingenieur en wetenschapper Simon Stevin en over de Antwerpse uitgever Christoffel Plantijn die uit angst voor de Spaanse Furie in 1576 ‘eventjes’ naar Leiden verhuisde. Op onze tour ontdekken we ook gebouwen van de Vlaamse architect Lieven de Key (o.a. het stadhuis met zijn sierlijke renaissancevoorgevel) en kunstwerken van de beeldhouwers Rombout Verhulst (Mechelen) en Pieter Xavéry (Antwerpen).

 

Muurgedichten en hofjes

 

“Iedereen moet zich in Leiden welkom weten”, meenden de Leidenaars toen ze in 1992 het initiatief namen om muurgedichten op de gevels aan te brengen. Onze Vlaamse metgezel, die vlot Russisch leest en spreekt, vertaalt een zwaarmoedig gedicht uit het Russisch. In niet minder dan 103 verschillende talen zijn er meer dan honderd van dergelijke gedichten te lezen. Even verder zwaait Annette een zware eiken deur open en kijken we uit op een liefelijke binnentuin. Doorheen de geschiedenis hadden rijke families de gewoonte om hofjes met kleine woningen op te richten rond een gemeenschappelijke binnentuin of hof. We mogen even binnenkijken, maar worden door Annette ten strengste verboden binnen te wandelen. “Toeristen moeten de rust van de bewoners respecteren”, meent ze. Er zijn meer dan 30 binnenhofjes in Leiden. Nog een leuke anekdote: die families hielpen de bewoners. Ze moesten geen huur betalen en kregen soms ondersteuning. Daar stond wel wat tegenover: één van de families die zo’n hofje bouwde, eiste dat de bewoners – in dit geval weduwen – zich minstens één maal per maand wasten(!). ’s Avonds genieten we van een optreden in de Pieterskerk. De kerk werd veertig jaar geleden ontwijd en wordt nu als evenementenhal gebruikt.

 

 

Hortus Botanicus

Op de tweede dag bezoeken we de Burcht. Het is een typisch overblijfsel van een mottekasteel (verhoogde vesting), maar vandaag zijn er nog enkel ringmuren met kantelen en schietgaten over. De Burcht doet dienst als stadspark en biedt een onovertroffen zicht op de stad. ‘s Middags brengen we een bezoek aan de botanische tuin van Leiden. Heerlijk is dat de entree van de tuin zich tussen de universiteitsgebouwen, midden in de stad, aan de rand van het kanaal bevindt. De universiteit van Leiden was ook de instelling waaraan koning Willem-Alexander studeerde. De stichter van de Hortus Botanicus, de Vlaming Clusius (of Le Cluyse), legde een medicinale tuin aan waarin geneeskundestudenten geneeskrachtige planten konden bestuderen. De oudste plant die bij de ingang staat, dateert uit 1601. Clusius is ook gekend omdat hij de eerste tulp meebracht uit Wenen en erin slaagde tulpen te kweken (wat aanvankelijk zeker niet gemakkelijk was.) Langs de grote serre of kast (zoals ze die in Leiden noemen) bevindt zich een kopie van de oorspronkelijke tuin van Clusius. Wanneer we verder wandelen, leren we ook Siebold kennen, een Nederlander die veel planten uit Japan meebracht. Er is een Japanse tuin aangelegd en vooral de bezoekers uit Japan hebben een groot respect voor deze man. Zelfs de Japanse keizer kwam hier al op bezoek. Daarna bekijken we in het Museum Volkenkunde een tijdelijke tentoonstelling over Japan. Maar er is nog veel meer: Leiden telt niet minder dan 13 musea.

 

Geen grote pleinen, wél drijvende terrassen

Op zaterdag, de derde dag van ons bezoek, is het markt. Op de kades van de Botermarkt, de Vismarkt, de Koornbrug, de Aalmarkt en langs de Nieuwe Rijn vind je overal kraampjes. We kopen hier twee grote boeketten tegen een spotprijs. Omdat Leiden geen grote pleinen telt, zijn het vooral de bruggen die dienst doen als stelplaatsen. En dat was ook zo in het verleden: op de Koornbrug werd vroeger graan verhandeld en zelfs opgeslagen onder het dak. Pleinen waren er niet, waardoor de koopwaar verkocht werd op bruggen en pontons. Vandaag liggen er nog pontons aangemeerd, maar die zijn nu in gebruik als terrassen van diverse horecazaken. In het zonnetje een wijntje drinken aan de rand van het water is dan ook heerlijk. Die horecazaken bieden in Leiden trouwens een fijne wereldkeuken aan. Wij aten in enkele gerenommeerde zaken en genoten van de Leidse keuken.

 

 

Karaat en Golden Tulip Leiden Centre geven een overnachting weg voor twee personen

 

Het 4-sterren Golden Tulip Leiden Centre heeft een prachtige locatie in een historische stad vol musea en schilderachtige plekjes, schuin tegen over centraal station van Leiden. Binnen de singels telt Leiden bijna 2.800 monumenten, van hofjes tot molens en van kerken tot stadspoorten. Eigenlijk is de hele binnenstad van Leiden één monumentaal centrum met 12 fantastische musea, historische grachten en een ruim aanbod van winkels. Het hotel beschikt over moderne luxekamers voorzien van een minibar, koffie- en theefaciliteiten en een kluis op de kamer. Verder biedt het hotel de gasten een gezellige loungebar, fitnessfaciliteiten, gratis wifi en het culinaire Rubens-restaurant voor een uitgebreid ontbijt, smakelijke lunch en heerlijk diner in een elegante en verfijnde omgeving.

 

Win een overnachting voor twee personen in het 4-sterren Golden Tulip Leiden Centre

Inbegrepen: ontbijt, museumpassen voor een bezoek aan één van de Leidse musea, toeristenbelasting

Voorwaarden: op basis van beschikbaarheid.

Deelnemen kan via volgende link: Win een reis