Superfood: koninginnenbrij

Naast propolis, stuifmeelpollen en honing, leveren de bijen ons met koninginnenbrij een vierde, zeer waardevol product aan. Vooral de zeer complete samenstelling en het feit dat de voedingsstoffen in een “voorverteerde”, zeer goed opneembare vorm worden aangeboden, maakt van koninginnenbrij een supervoeding die onder meer het prestatievermogen opkrikt en ouderdomsverschijnselen tegengaat.

 

Krachtvoedsel

Koninginnenbrij (ook: koninginnengelei, koninginnenbrood, gelée royale)  is een dik, melkachtig kliersecreet, dat wordt geproduceerd door een speciale groep van jonge voedsterbijen uit honing en stuifmeelpollen. Ze bewerken deze substanties met hun kliersecreties tot een goed opneembaar en voorverteerd voedersap, waarmee uitsluitend de koninginnenlarve en de bijenkoningin worden gevoed. Dit krachtvoedsel zorgt voor een enorme groei van de koninginnenlarve (in 6 dagen een 1500-voudige groei), waarbij het voortplantingssysteem tot volle ontwikkeling komt en een bijenkoningin tot volle wasdom komt. Verder laat koninginnenbrij de bijenkoningin toe dagelijks tot 2000 eieren te leggen (3 maal het eigen lichaamsgewicht) en dan nog 30 maal ouder te worden dan de andere bijen!   

 

Samenstelling

Koninginnenbrij heeft een veranderlijke samenstelling met o.a. :

  • waardevol eiwit (12 à 14  %): dat minstens 20 aminozuren, waarvan 8 essentiële, in een goed opneembare vorm aanvoert en dat met “royalactine” een eiwit bevat dat onmisbaar is voor de ontwikkeling van een larve tot bijenkoningin
  • monosacchariden of enkelvoudige suikers (12 à 14 %): vnml glucose en fructose
  • vetten ( 6 %): met minstens 26 vrije vetzuren en met het belangrijke vetzuur 10-hydroxyl-2-deceenzuur (10-HDA ), dat uitsluitend in koninginnenbrij voorkomt
  • vitamines van het B-complex, waaronder veel pantotheenzuur (B5) en pyridoxine (B6)
  • vitamines A, C, D en E
  • talrijke mineralen en sporenelementen
  • pure acetylcholine (enige natuurlijke bron)
  • enzymen
  • hormoonachtige stoffen
  • antibacteriële en antibiotische componenten

 

Algemeen revitaliserend

Aan koninginnenbrij worden om te beginnen revitaliserende of ‘verjongende’ eigenschappen toegeschreven. Die zouden te danken te danken zijn aan de complete samenstelling met goed opneembare voedingsstoffen, die zorgen voor een verbeterde celademhaling in de mitochondriën, een versnelde celvernieuwing, een regeneratie van de darmflora en een verhoogde uitscheiding. Ook de hormoonachtige stoffen zouden als “prohormonen” samen met het hoge gehalte aan vitamine B5 (essentieel voor de bijnierfunctie) algemeen het hormonale evenwicht bij de rijpere persoon bevorderen en de stressbestendigheid verbeteren. Reken daarbij acetylcholine, die als neurotransmittor het geheugen en concentratievermogen bevordert, bepaalde componenten die de “neurogenese” of het ontwikkelen van zenuwcellen bevorderen en het feit dat koninginnenbrij oxidatieve stress door vrije radicalen vermindert, en je begrijpt dat het als verjongend en levensverlengend “levenselixir” wordt ingezet bij:

  • vroegtijdige ouderdomsverschijnselen, ouderdomszwakte
  • geheugen- en concentratiestoornissen
  • preventie van dementie en neurologische ziekten

 

Beter prestatievermogen

De rijkdom aan direct bruikbare voedingsstoffen, in combinatie met prohormonale stoffen, zouden ook het zuurstofverbruik optimaliseren en zowel het lichamelijke als geestelijke prestatievermogen verbeteren. Hierdoor wordt koninginnenbrij soms ingezet :

  • bij sporters: bij een verminderd prestatievermogen en uithouding, voor een snellere recuperatie na wedstrijden en training
  • bij fysieke en geestelijke vermoeidheid
  • bij depressiviteit, stressgevoeligheid, gebrek aan levensvreugde, slapeloosheid

 

Sterkere immuniteit

Koninginnenbrij zou een “immunomodulerend” effect hebben door de stamcellen van het immuunsysteem stimuleren. Vermits er daarnaast ook een rechtstreekse bactericide (bacteriëndodende) en bacteriostatische (bacteriën afremmende) werking van sommige componenten wordt erkend, wordt gelée royale ook aangeraden ter preventie van of bij:

  • keel/neus/oorinfecties en infecties van de onderste luchtwegen
  • blaasontsteking (cystitis), acne

 

Andere potentiële toepassingen:

  • ter afname van allergische verschijnselen (o.a. door het immunomodulerend effect, door het stimuleren van de bijnieren, door het aanvoeren van kleine hoeveelheden pollen die “desensibiliserend” werken):  astma, hooikoorts, eczema, artritis
  • vanwege een positief effect op mannelijke geslachtsorganen (door prohormonen): potentiestoornissen, verminderde vruchtbaarheid
  • vanwege een positief effect op vrouwelijke geslachtsorganen (door prohormonen): menopauzale klachten, menstruatieklachten, frigiditeit
  • door het ondersteunen van de endocriene functie van de pancreas (insulinewerking): diabetes type 2
  • broze en doffe haren, verouderende huid, beenbreuken

 

Kies voor kwaliteit

Koninginnenbrij is vooral actief als het vers wordt gebruikt; gevriesdroogde preparaten zijn minder actief. Het moet goed afgesloten bewaard worden, liefst in de ijskast. Om oxidatie van koninginnenbrij te vermijden worden er soms de antioxidanten vitamine E en vitamine C aan toegevoegd. Om de potentie te behouden is het mengen van koninginnenbrij met stuifmeelpollen of honing interessant. Een basis van manukahoning kan bijvoorbeeld de weerstandsverhogende werking nog in de verf zetten.