01/02/2010: Valentijn: dichters over de liefde

Tekst: Leslie Van Hecke - Foto’s: Marc Maschelein

Valentijnsmaand. Romantiek viert hoogtij. Zeker wanneer dichters – groot en klein – hun mooiste pennenvruchten aan ons voordragen…

1. Rik Dereeper is stadsdichter van Kortrijk en schrijft al 24 jaar poëzie. In het najaar van 2010 debuteert hij met zijn eerste bundel jeugdpoëzie, waarin ook het gedicht ‘Valentijn’ zal verschijnen. Het gedicht weerspiegelt zijn poëtische stijl: een strak ritme en rijm doorheen de drie kwatrijnen die worden geaccentueerd doordat elk vers nauwgezet tien lettergrepen telt.

Valentijn

Met de zee zal ik je vergelijken.
Of nee, wat origineels is daar nog aan?
Mijn gevoelens laat ik liever blijken
door iets dat niemand ooit heeft voorgedaan.

Te veel brieven werden al geschreven
met zoetje, maegdekijn of honnepon.
Ring en rozen wil ik niet meer geven,
geen serenades onder jouw balkon.

En toch, het wordt te mooi. Je bloost ervan.
Wanneer ik kijk met liefdevolle blik,
dan doe ik iets dat niemand anders kan:
zo naar je kijken, kan alleen maar ik.

Wat betekent Valentijn voor jou en hoe breng je die dag graag door?
“Mijn gedicht ‘Valentijn’ gaat over iemand die op Valentijnsdag zijn geliefde op een originele wijze wil verrassen. Maar hoe? Enkel en alleen door de eenvoud van een liefdevolle blik! Met diezelfde eenvoud wens ik met mijn vrouw én onze drie kinderen Valentijnsdag door te brengen. Meer mag ik hier niet verklappen, want mijn wederhelft leest ook Karaat. Het wordt geen lyrische ontboezeming, maar iets heerlijks zonder woorden.”

Wat is volgens jou échte liefde?
“In april zijn mijn vrouw en ik 20 jaar getrouwd, maar of er voor ons lange samenzijn een geheime liefdesformule bestaat, weet ik niet. Elkaar respecteren, geluk hebben met de gezondheid en met de kinderen, een scheut humor en kunnen relativeren: daarmee komen we al een flink eind weg in onze relatie. Dat merk ik ook bij mijn ouders die recht op hun diamanten bruiloft afstevenen. Zoals de ouden zongen, piepen de jongen.”

Wat raakt jou tot diep in het hart?
“Het heengaan van mensen die me dierbaar zijn, omdat zoiets onomkeerbaar is. Maar ook solidariteit tussen mensen, een mooie film of foto kunnen me geweldig ontroeren.”

Als je in één van je gedichten een ode zou brengen aan een vrouw, wie zou dat dan zijn ?
“Mijn vrouw, want zij is de alfa en de omega van ons gezin. Bij kleine of grote zorgen staat zij altijd paraat om te helpen. Ze houdt ons thuisnestje warm en verdient een pluim voor alles wat ze dagelijks doet.”

www.rikdereeper.be

2. Sylvie Marie is het pseudoniem van Sylvie De Coninck uit Tielt. Vandaag woont en werkt de jonge dichteres in het Gentse. Sylvie dicht al zolang ze schrijven kan, maar haar echte doorbraak kwam er met de publicatie van haar eerste dichtbundel ‘Zonder’ begin 2009. Ze schrijft in een oprechte, sobere taal over dagdagelijkse taferelen uit haar nabije omgeving met het enjambement als krachtig wapen.
weerbarstig

bedenk me als een stukje papier
dat je onbedacht in je jaszak propt
nadat je er wat op schreef. ik laat open
wat, al hoop ik: laat het een zin zijn. één
voor in een vers van later en waaraan je
blijft denken, nog lang nadat je me wegstopte.
je kent de zin naderhand vanbuiten. hij doemt op
als een mantra in je hoofd. toch, nooit vind je er
de juiste context voor: een goed gedicht
dat de zin plaatst, omkadert, bovenal temt.
hoe je me dan na verloop van tijd bovenhaalt,
streelt en zucht: wat moet ik met je aan?
 

Wat betekent Valentijn voor jou en hoe breng je die dag graag door?
“’Weerbarstig’ is zo’n typisch lief en speels gedicht van mij. Met een kleine metafoor probeer ik grote dingen te zeggen. Het idee kreeg ik van mijn vriend. Die heeft de onhebbelijke gewoonte om altijd van alles op kleine briefjes te schrijven en die dan in zijn broek- of jaszak te stoppen. En dan ben ik het die, tijdens het sorteren van de was, hem moet vragen: “wat moet ik hiermee?’ Zo gaat dat al jaren. Ik denk dat het voor geliefden elke dag Valentijn is. Genieten van elkaar kan je, als je wil, immers elke dag.”

Wat is volgens jou échte liefde?
“Ach, ‘echte liefde’… Ik denk dat er geen ‘valse liefde’ bestaat, want dan noem je het gewoon ‘geen liefde’. Voor mij is liefde allesomvattend. Het kan de liefde zijn tussen twee mensen die met elkaar het leven willen delen, respect hebben voor elkaar en vooral ook veel plezier maken. Maar het kan ook de liefde tussen moeder en dochter zijn of tussen vrienden. Liefde is voelen dat je hart sneller slaat als de ander iets overkomt. Liefde is willen weten wat de ander bezighoudt, de drang om tijd met de ander te spenderen. Zeggen dat een vrijgezel geen liefde zou kennen, is voor mij een brug te ver.”

Wat raakt jou tot diep in het hart?
“Ik ben een gevoelsmens. Vaak kan ik op dingen reageren zonder de ratio aan te spreken. Het zijn dingen die me shockeren of verrassen omdat ik erover hoor op de radio of lees in de krant. Toch zijn het vooral de dingen die mijn vrienden of familie overkomen, die mij het meest treffen. Of het nu een mooie gebeurtenis is of een tegenslag. Mijn hart gaat sneller slaan.”

Als je in één van je gedichten een ode zou brengen aan een man, wie zou dat dan zijn ?
“Mijn liefdesgedichten zijn in feite odes aan mijn verloofde. Ik heb ook een gedicht geschreven dat een eerbetoon was aan mijn vader en ik schrijf mooie dingen over mijn vriendinnen. En poëzie, tot slot, is zelf ook een ode, een ode aan de taal.”

www.sylviemarie.be

3. Anna Perneel is afkomstig uit Loppem en studeert grafiek aan het KASK in Gent. Binnenkort brengt de dichteres een CD uit met enkele gedichten en liedjes. Haar eigen taalbeperking, dyslexie, heeft ze omgebogen tot een positieve uitdaging, het schrijven en voordragen van poëzie. Met haar makkelijk instapbare gedichten wil Anna een zo groot mogelijke groep aanspreken. Haar teksten doen je blozen of… laten je lachen. Humor is voor Anna van essentieel belang!

zonder pardon,

zoals tieten in mijn nek
zou ik haar strelen
bij het afwassen
samen met het schuim spelen
en dan zich aanschurken tegen mij
op zo'n manier, dat ze me geil maakt

en overgaan in een zee van vlammen en vuur

en passioneel kussen op den duur
ik maak bij haar een baard van schuim
want jij bent de sint
ben jij braaf geweest mijn kind
ik ik ben het kreng
omdat ik gemeen twee vingers
bij haar naar binnen breng

Wat betekent Valentijn voor jou en hoe breng je die dag graag door?
“‘Zonder pardon’ verwoordt op een ludieke manier een herkenbaar, dagdagelijks moment. De dubbelzinnige betekenissen, die verweven zitten in elk gedicht, zorgen voor de nodige humor. Het is zo’n beetje een weerspiegeling van hoe ik zelf in het leven sta. Ik ben een grote voorstander van spontane momenten, waardoor mijn enthousiasme voor Valentijnsdag dus bijzonder klein is. Ik zal op 14 februari zorgen voor een kleine attentie, maar ik maak er liever niet veel gedoe van. Eigenlijk geniet ik er nog het meest van wanneer ik geen vriendin heb en me dus niet verplicht voel om geforceerd romantisch te doen.”

Wat is volgens jou échte liefde?
“Echte liefde balanceert tussen vele extremen. Het is het goed met elkaar vinden, maar ook waanzinnige ruzie maken, wenen als een kind, maar ook lachen tot je niet meer bijkomt. Het is er zijn voor elkaar, maar ook weten wanneer je afstand moet nemen, lief zijn voor elkaar, maar elkaar ook het bloed van onder de nagels halen. Het is elkaar begrijpen, maar ook verschrikkelijk koppig kunnen zijn. Maar liefde is bovenal weten dat je ondanks al die extremen altijd op elkaar kunt rekenen. Zucht.”

Wat raakt jou tot diep in het hart?
“Een mooie dansvoorstelling kan me echt beroeren. Ik heb ontdekt hoeveel gevoel er kan liggen in de juiste beweging op de juiste muziek en ik geef er ook graag mijn eigen interpretatie aan, afhankelijk van mijn gemoed. Maar ook kleine, fijne momenten zijn voor mij erg belangrijk. Vrienden en familie om je heen mag je nooit als een evidentie beschouwen. Een kop koffie of een leuke babbel. Het lijkt heel gewoon, maar het betekent soms zoveel.”

Als je in één van je gedichten een ode zou brengen aan een vrouw, wie zou dat dan zijn ?
“Het cliché gebiedt me te kiezen voor ‘de vrouw van mijn leven’, maar aangezien zij zich tot nu toe nog niet heeft aangemeld, wil ik me voorlopig nog tot alle vrouwen richten. Dat doe ik niet om mijn kansen te vergroten, maar omdat alle vrouwen in hun eigenheid toch heel speciaal zijn. Dat mag wel eens in de verf gezet worden. Deze week heb ik het vooral voor zangeres Beth Gibbons (zangeres van Portishead, nvdr) – wat een wijf!”

4. Stijn Vranken leeft sinds vijf jaar uitsluitend van zijn pen… en van zijn mond, want deze poëet, theaterschrijver en columnist vindt het heerlijk om eigen werk ook op het podium met mensen te delen. In zijn werk komen in heldere taal vooral klassieke thema’s aan bod, zoals leven, liefde en dood. De mens in al zijn facetten, het boeit deze Antwerpenaar mateloos. Vorig jaar verscheen ‘Vlees mij’ van de hand van Vranken, in het najaar verschijnt de opvolger. Héél binnenkort publiceert hij bovendien een wel bijzonder liefdesboek in samenwerking met illustratrice Sabine Clement.

Vergis me als geen ander

Ik vergis me voortdurend. Het is zowat
het liefste wat ik doe. En sinds jij er bent
ook het beste wat ik kan.

Overtuigd zijn dat ik niet zo veel meer van je hou.
Bijvoorbeeld. En daar dan een godganse dag
steeds zekerder van worden.

Vuisten vol bewijzen verzamelen: dit doe je
te weinig, dat doe je nooit en al de rest
bijzonder slecht en

je dan zien.

Wat betekent Valentijn voor jou en hoe breng je die dag graag door?
“Het idee van 'me graag vergissen' gaf de aanzet tot het schrijven van dit gedicht. Ongelijk hebben is één van de dingen die ik het liefst doe. Struikelen over de rand van mijn eigen denken en met mijn gezicht voluit in een nieuw perspectief belanden. Héérlijk. Misschien heb ik dus ongelijk, maar Valentijnsdag is volgens mij commercieel iets te hevig ondergesneeuwd. Hoe oprecht kan je nog romantisch zijn als elke etalage, elke folder, elke seconde televisie en radio je als bezeten toeschreeuwen: "Wees romantisch! Nu! Wees romantisch! Nu! (En koop daarom deze broodrooster...)" Het liefst wacht ik tot vijf over middernacht, om dan een heel ongemerkte zoen te geven aan de vrouw die naast me ligt te dromen.”

Wat is volgens jou échte liefde?
“Soms vraag ik me af of ik, als ik in tweevoud bestond, met mezelf zou kunnen samenleven. Ik weet eigenlijk zeker van niet. Als iemand anders dat dan wel doet, jarenlang, en bovendien met een voor mij onvatbaar genoegen, wel, dan komt dat alvast dicht in de buurt. Maar het blijft niet echt een antwoord op de vraag. En misschien gelukkig maar, want wie dat wel weet is klaar met leven, vrees ik.”

Wat raakt jou tot diep in het hart?
“Erg veel, gelukkig. Ik draag bij voorkeur een dunne huid, dus mijn hart is snel bereikt. Al heb ik wel geleerd om er soms, wanneer nodig, mijn hoofd voor te houden. Maar het liefst word ik geraakt door onontkoombare schoonheid. Het zijn dingen die ongemerkt om je hoofd heen sluipen en zich zonder één woord uitleg onmiddellijk in je ziel vastzetten. Muziek is daar - wat mij betreft - het allerbeste voorbeeld van. Het maken van muziek is het hoogste wat de mensheid ooit bereikt heeft.”

Als je in één van je gedichten een ode zou brengen aan een vrouw, wie zou dat dan zijn ?
“Zo'n gedicht heb ik al eens geschreven. Het was een ode aan alle vrouwen tegelijk, als diepe dank voor hun bestaan. Zonder hen zou het hier wel erg saai navelstaren zijn, toch? En wie beweert maar één vrouw in zijn leven te hebben, moet dringend geboren worden. Als ik echt moet kiezen: aan Eva, omdat ze ooit zo vriendelijk geweest is in die appel te bijten.”

www.stijnvranken.wordpress.com