01/01/2010: Mannenliefde: tien bijzonder liefdesverhalen

Tekst: Kurt Deman – Foto’s: Marc Masschelein

Mannenliefde

Tien bijzonder liefdesverhalen

Liefde tussen mannen is van alle tijden. Toch vormt ze zelden een inspiratiebron voor auteurs of cineasten. De vertederende cowboysaga Brokeback Mountain bracht daar verandering in. Danig onder de indruk van de blockbuster, besloot auteur en journaliste Jolien Janzing om zelf op zoek te gaan naar enkele liefdeshistories met hedendaagse en boeiende mannen. Het resultaat is een verzameling van tien openhartige portretten van bekende mannenkoppels uit België en Nederland. Van schrijvers Gerrit Komrij en Tom Lanoye, over Kurt Van Eeghem en Wim De Vilder, tot de weduwnaars van Jos Brink en Robert Long, allen geven ze een unieke kijk op hun relatie.

Vooroordelen
Brokeback Mountain is in de eerste plaats een liefdesverhaal. Dat het om de relatie tussen twee mannen gaat, lijkt haast bijzaak. Een gegeven dat ook in jouw boek duidelijk naar voren komt…
Jolien Janzing: “Ik hou ontzettend veel van mooie liefdesverhalen. Ik wou een vertederend boek schrijven over mannenparen, niet over homoseksualiteit. ‘Mannenliefde’ gaat om mensen die elkaar onvoorwaardelijk graag zien. In tegenstelling tot vele andere boeken, wordt een andere geaardheid niet als een probleem benaderd. De getuigenissen leren dat liefde tussen mannen minstens zo mooi kan zijn als bij heteroparen.”

Had je zelf vooroordelen?
“Ik dacht de interviews onbevooroordeeld te kunnen aanvatten, maar ik betrapte mezelf toch af en toe. Onbewust had ik me de mannenkoppels ietwat nichterig voorgesteld. De ontmoeting met zeer mannelijke homo’s heeft me al snel van mijn ongelijk overtuigd. De geïnterviewden zijn zich maar al te goed bewust van de vooroordelen. Kurt Van Eeghem zei: ‘Draai er maar niet omheen, stel de vraag die op je lippen ligt: wie is het vrouwtje en wie is het mannetje?’ Ik schaamde mij toen toch wel eventjes… Kurt vertrouwde me toe dat er in zijn relatie van rolletjes alleszins geen sprake is. Niet alle homo’s koken of poetsen graag, zoveel is duidelijk.”

Zijn er dan geen frappante verschillen?
”Lieve Blanquaert, die voor de foto’s zorgde, vindt homo’s verfijnder. Ze dragen mooie kleren en ook hun interieur getuigt van goede smaak. Ik vond de relatief grote leeftijdsverschillen het opmerkelijkst. Robert Long was bijvoorbeeld 28 jaar ouder dan zijn vriend Kristof Rutsaert. Ik ervoer het als de wijze man die zijn jongere partner onder zijn vleugels neemt.”

Mij is vooral de vrijere opvatting over seks opgevallen. Gerrit Komrij zegt dat seks en liefde in zijn diepste wezen heel weinig met elkaar te maken hebben. Ook Tom Lanoye verwoordt het nogal onverbloemd: ‘Af en toe oogt het gras elders wat groener, maar seks met een ander mag en vormt geen bedreiging…’
“Er valt niet echt een lijn in te trekken. Sommige koppels waren dan weer 100% monogaam. Er zijn ook veel heterostellen die elkaar op seksueel vlak meer ruimte geven. Voor hen is het zelfs de sleutel tot een blijvende relatie. Ik zou de vrijere omgang dus niet aan een geaardheid toeschrijven.”

Je interviewde mannen van verschillende generaties. Hebben homo’s in de eenentwintigste eeuw met minder vooroordelen te kampen?
“Er hangt ook nu nog altijd een zekere taboesfeer rond homoseksualiteit. Vooral ouders hebben het er moeilijk mee als hun kind zich out. De jongeren beschouwen het homohuwelijk en het recht op kinderen wel als belangrijke verworvenheden. Opvallender dan het verschil tussen de generaties zijn de culturele nuances. In België blijkt de geaardheid gevoeliger te liggen dan in Nederland.”

Positieve benadering
Je schreef het boek tijdens de commotie rond de zelfmoord van Yasmine. Kwam dat tijdens de interviews aan bod?
“Wim De Vilder had het er wel over. Hij vond dat homoparen door de hele hetze in een veel te negatief daglicht werden gesteld. Hij stond daarom ook sterk achter mijn boek. De verhalen draaien rond mensen die geslaagd zijn in het leven en een duurzame, intense relatie hebben opgebouwd. Ze tonen aan dat je als homoseksueel evengoed het perfecte geluk kunt nastreven.”

Hoe zou je er zelf mee omgaan als je kind homoseksueel blijkt te zijn?
“Ik zou er geen nacht van wakker liggen, echt niet. Zolang mijn kinderen maar gezond zijn, dat is het enige wat telt. Lieve (Blancquaert, nvdr.) is gaat nog verder dan ik. Volgens haar schuilt er diep vanbinnen in ieder van ons een beetje homo. Bij mij gaat het niet zo ver. Ik kan een vrouw wel mooi of lief vinden, maar zou er nooit verliefd op kunnen worden.”

Wim De Vilder en partner Stefaan Fagot komen voor het eerst als stel in de publieke belangstelling. Stemden alle koppels onmiddellijk in met een interview?
“Ik heb eerst Kurt Van Eeghem gecontacteerd en die heeft haast onmiddellijk toegezegd. Zijn medewerking heeft voor mij deuren geopend bij andere koppels. Voor ik het goed en wel besefte, was ik te gast bij Gerrit Komrij en Charles Hofman in Portugal. De locatie was telkens heel belangrijk. De geïnterviewden moesten zich in hun sas voelen. Indien het bij hen thuis niet mogelijk was, kozen we voor een plek die hen na aan het hart ligt. Uiteindelijk is bijna heel mijn verlanglijstje aan bod gekomen. Paul De Leeuw had ik er nog graag bij gehad, maar die kon zich wegens tijdgebrek niet vrijmaken.”

Welke anekdotes zijn je bijgebleven?
“Henk Krol is hoofdredacteur van de Gay Krant en tevens een van de mensen die het homohuwelijk in Nederland mogelijk heeft gemaakt. Hij houdt van klassieke muziek en opera’s. Zijn partner Reon is een motorfanaat en helemaal verschillend. Geen enkele koppelaarster zou deze mensen samenbrengen en toch zijn ze zo vertederend samen… Het raakte me ook toen Tom Lanoye vertelde over een reisje met zijn partner René. Laatstgenoemde wou een avondje alleen op stap. Tom bracht hem naar het dichtstbijzijnde stadje en bleef urenlang wachten in de auto. Hij voelde zich echt ellendig en toch had hij deze beproeving over voor zijn geliefde.”

Homoseksuelen slagen erin om mensen met eenzelfde geaardheid snel te detecteren. Heb jij nu ook zo’n zesde zintuig ontwikkeld?
“Ik moet het nog uittesten, maar onlangs ging ik alleszins de mist in. Bij een interview met de Gay Krant dacht ik ten onrechte dat de journalist homoseksueel was. De charmante weduwnaar van Jos Brink zou ik dan weer als hetero benaderd hebben. Er is dus nog werk aan de winkel. (lacht)

Komt er ook een opvolger, met als titel ‘Vrouwenliefde’?
“Wie weet… Maar misschien moet het dan wel door een man geschreven worden. Bij de mannenparen hielp het om van het andere geslacht te zijn. We zijn nu eenmaal gevoeliger voor dat soort onderwerpen, naar het schijnt…”

Mannenliefde, Tien Liefdesverhalen is een uitgave van Lannoo. Verkrijgbaar bij de betere boekhandel voor 19,95 euro.

KARAAT GEEFT 3 EXEMPLAREN WEG. OM KANS TE MAKEN, STUUR JE EEN MAILTJE NAAR BOEK@KARAAT.BE, MET VERMELDING VAN JE NAAM EN ADRES.